Wat heeft Di Rupo I nog voor ons in petto

Sociaal luik van het voorontwerp van Programmawet

De beleidsverklaring van 1 december 2011 bevatte veel punten die nog moesten geconcretiseerd worden. In een voorontwerp van Programmawet wordt een eerste aanzet gegeven.

Hieronder volgt een bespreking in vogelvlucht van de belangrijkste sociaalrechtelijke items. De kans bestaat dat deze punten nog aangepast worden, gezien het voorontwerp nog een lange (parlementaire) weg te gaan heeft vooraleer het als wet gepubliceerd wordt in het Staatsblad. De Nationale Arbeidsraad heeft er bijvoorbeeld al zijn commentaar op gegeven. U zult onderstaande samenvatting dus onder voorbehoud lezen.

Titel Werk

Werkgelegenheidsplan oudere werknemers
De regering wil de ondernemingen verplichten om jaarlijks een werkgelegenheidsplan op te stellen met de voorgenomen maatregelen om het aantal werknemers van 45 jaar en ouder te behouden of te verhogen. Bedrijven met minder dan 20 werknemers in dienst zouden vrijgesteld worden, voor ondernemingen met een personeelssterkte tussen de 20 en 50 werknemers zouden bij KB afwijkingen kunnen voorzien worden.

Leeftijdspiramide bij collectief ontslag
Bij collectief ontslag zouden bedrijven gedwongen worden om rekening te houden met de leeftijdspiramide binnen de onderneming. De ontslagen zouden gelijkmatig moeten verdeeld worden over volgende 3 categorieën:
- < 30 jaar;
- 30 - < 50 jaar;
- 50 jaar en ouder.
Er gelden evenwel uitzonderingen op dit principe.
Bedrijven die dit niet respecteren zouden de ontvangen structurele vermindering voor ontslagen werknemers van 50 jaar en ouder moeten terugbetalen.
 
Bijdrage bij niet-naleving opleidingsinspanning 1,9 %
De sanctie opgelegd aan bedrijven die onvoldoende opleidingsinspanningen leveren zou opgetrokken worden van 0,05 naar 0,10 (in 2012) en 0,15 (in 2013) %.
Daarnaast wil men het bestaand sanctiemechanisme verfijnen waardoor de werkelijk door de sectoren/individuele bedrijven geleverde inspanningen kunnen gevaloriseerd worden. Het is nu bijvoorbeeld zo dat bedrijven die individueel voldoende opleidingsinspanningen geleverd hebben, toch bestraft worden omdat de sector waartoe ze behoren niet de voorgeschreven CAO gesloten heeft. Bovendien mogen de sectoren die puur formeel gezien de gewenste CAO gesloten hebben, maar in de praktijk de afgesproken opleidingsdoelstellingen totaal niet naleven, niet langer de dans ontspringen.
 
Betaald educatief verlof
Het desbetreffende luik voorziet in:
- de optrek van het momenteel voorzien aantal uren educatief verlof van 100/120 naar 180 voor de knelpuntberoepen zoals voorzien in de werkloosheidsreglementering;
- de verhoging van het momenteel voorzien aantal uren educatief verlof van 100/120 naar 180 voor de opleidingen die leiden naar een eerste getuigschrift of diploma hoger secundair onderwijs.

Bijkomende vakantie bij aan- of hervatten van beroepsactiviteit
Onder Europese druk wordt voorzien in een week aanvullende vakantie bij het begin of de hervatting van de activiteit, en dit per periode van 3 maanden activiteit in het kalenderjaar. Het voor die vakantie toegekend vakantiegeld wordt later verrekend.
  
Werkloosheid met bedrijfstoeslag
Er wordt, rekening houdend met de leeftijd van betrokkene, voorzien in een verhoging van de werkgeversbijdragen voor alle (pseudo-)brugpensioenen (correcte term voor brugpensioen is “stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag”).

Daarnaast verduidelijkt de regering het uitdovend kader voor het halftijds brugpensioen.

Titel Fraudebestrijding

Attesten en bekendmakingen schuldvorderingen
Voortaan zullen derden “met een gewettigd belang” een attest omtrent de RSZ-schulden van een werkgever kunnen bekomen via een gewone brief (in plaats van via aangetekende brief).
Tegelijk krijgt de RSZ de toelating om een elektronische databank ter beschikking te stellen zodat potentieel hoofdelijk aansprakelijken (zie hierna) kunnen nagaan of hun medecontractant al dan niet sociale schulden heeft (gelijkaardig aan de databank “30bis” voor werken in onroerende staat).  

Hoofdelijke aansprakelijkheid voor sociale bijdragen
Voor de uitvoering van werken in onroerende staat bestaat, in het kader van de zogenaamde strijd tegen de koppelbazerij, al geruime tijd een systeem van (mede)aansprakelijkheid. Medecontractanten van aannemers met sociale schulden moeten, als zij de inhoudings- en doorstortingsplicht op facturen niet respecteren, (mee) opdraaien voor onder meer de RSZ-schulden van deze laatsten. De regering wenst een gelijkaardig systeem te voorzien in andere risicosectoren. Bij wijze van voorbeeld worden hierbij de vleessector, de horeca en de sector van de bewakingsdiensten aangehaald.

Hoofdelijke aansprakelijkheid voor fiscale schulden
De bestaande regeling voor werken in onroerende staat zou in de risicosectoren ook voorzien worden voor wat betreft de fiscale schulden van de medecontractant.
 
Hoofdelijke aansprakelijkheid voor de lonen
Er wordt voorzien in een systeem van ketenaansprakelijkheid waardoor medecontractanten van een aannemer die de lonen niet correct betaalt gedwongen zouden kunnen worden om die loonbijpassingen voor de werknemers van die aannemer zelf op te moeten hoesten. Ook hier moeten bij KB de geviseerde sectoren nog vastgesteld worden.

Strijd tegen het niet-naleven van de verplichtingen inzake deeltijdse arbeid
Hier hebben we te maken met de zoveelste herschrijving van de artikels die voorzien in een wettelijk vermoeden van voltijdse arbeid voor die deeltijdse werknemers waarvoor de werkgever het niet nauw neemt met de voorziene bekendmakings- en andere formaliteiten. In navolging van rechtspraak van het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof wordt uitdrukkelijk gesteld dat het vermoeden weerlegbaar is van aard. Er wordt ook van de gelegenheid gebruik gemaakt om juridisch dezelfde sanctie te kunnen opleggen aan werkgevers die afwijkingen op het bekendgemaakt uurrooster niet correct registreren.
 
Invordering van de schulden van de dienstenchequebedrijven
De RSZ zal, in geval van schulden en het ontbreken van een strikt nageleefd afbetalingsplan, uitvoerend beslag onder derden kunnen leggen bij de uitgever van dienstencheques.

Verjaring van sociale schulden
Er wordt een nieuwe vorm van stuiting van de verjaringstermijn van de RSZ-bijdragen geïntroduceerd. Voortaan stuiten ook de invoering of uitoefening van de strafvordering, alsook de handelingen van vervolging of onderzoek de verjaringstermijn.

Het e-PV
Er wordt voorzien in de invoering van een uniform en elektronisch proces-verbaal (e-PV), de oprichting van een databank e-PV en de toegang tot de Ginaa-databank. Het is de bedoeling om de elektronische gegevensuitwisseling tussen de verschillende actoren in de strijd tegen de sociale fraude te vergemakkelijken.

Controle op het misbruik van fictieve adressen door sociaal verzekerden
De regering wenst dat de openbare nutsbedrijven verbruiksgegevens bijhouden, indien deze zich onder een bepaalde drempelwaarde bevinden. Deze gegevens zouden dan kunnen opgevraagd worden bij vermoeden van domiciliefraude of als als er een aanvraag ingediend wordt voor een uitkering of subsidie als alleenstaande. 

De Ministerraad heeft het voorontwerp in een eerste lezing goedgekeurd, waarna het voor commentaar verzonden werd naar de Nationale Arbeidsraad. De sociale partners hebben er ondertussen effectief hun zeg kunnen over doen. Tijdens de tweede voorlegging op de Ministerraad van 10 februari volgde geen directe goedkeuring. De stevige kritiek van de Nationale Arbeidsraad zal hier allicht niet vreemd aan zijn. Wordt ongetwijfeld nog vervolgd ...
 
Bron:
Ministerraad van 24 januari 2012
NAR-advies nr. 1.795 van 7 februari 2012

Contacteer ADMB.